Małe i zapomniane

Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła stan budynków, zbiorów oraz sposób zarządzania muzeami samorządowymi. Wyniki są druzgocące: kontrolerzy wytykają samorządom m.in. złe ewidencjonowanie i zabezpieczenie muzealiów, a także brak planów ewakuacji w przypadku pożaru. Izba sugeruje konieczność pomocy finansowej ze strony Ministerstwa Kultury. Na sprawy kultury w samorządach od początku ich działalności wydawane są najmniejsze środki – zostaje na nią 1-2% budżetu, jest w ogonie wszelkich wydatków.

NIK zdecydowała o kontroli muzeów samorządowych po pierwszym etapie, jakim były kontrole doraźne, dotyczące ochrony i stanu zbiorów placówek państwowych. Zrealizowano je w III i IV kwartale 2014 r. w 22 jednostkach. Było to 11 muzeów oraz 11 samorządów, które są organizatorami tych muzeów. Badanie dotyczyło lat 2012-2014.
„Nieprawidłowości spotkaliśmy we wszystkich skontrolowanych muzeach. Nie znalazło się chociażby jedno muzeum, które pod każdym względem uzyskałoby pozytywną ocenę” – podkreśla Mirosław Woźniak z kieleckiej delegatury NIK. „Negatywnie oceniamy ewidencjonowanie zbiorów i zabezpieczenie obiektów, dbałość o ich stan, również z punktu widzenia prawa budowlanego, a także prowadzenie bieżącej działalności muzeów”.

NIK stwierdza, że w dziesięciu muzeach ewidencjonowano zabytki niezgodnie z przepisami odpowiedniego rozporządzenia. W dziewięciu placówkach nieprawidłowo przeprowadzono inwentaryzację zbiorów. Większość muzeów nie przestrzegało przepisów rozporządzenia w sprawie przenoszenia muzealiów w przypadku udostępnianiu muzealiów poza teren muzeum. „To bardzo ważne, bo muzealia nieskatalogowane mogą być wywiezione z muzeum i sprzedane bez żadnej kontroli” – zaznacza NIK.

Skontrolowane muzea były nieprawidłowo zabezpieczone przed pożarem, części zabytków zgromadzonych w magazynach nie zapewniono właściwego stanu ich zachowania i bezpieczeństwa. W przypadku blisko połowy muzeów nie opracowano planu ochrony muzeum oraz nie opracowano bądź nie aktualizowano planu ewakuacji zbiorów.

Chociaż w latach 2012-2014 zwiększyły się wydatki budżetowe na muzea (z 52,7 do 53,2 mln zł), zmniejszył się udział tych wydatków w ogólnych budżetach tych samorządów (z 6,8 proc. do 5,8 proc.).

Jak zauważa Piotr Szpanowski z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ponad 80% muzeów w Polsce to muzea publiczne, z czego ok. 80% to placówki samorządowe. „Minister kultury ma tylko ogólny nadzór nad muzeami w Polsce. Nadzorowanie muzeów samorządowych różnych szczebli jest zadaniem przerastającym możliwości samego ministra, dlatego raport NIK jest bardzo cenny. Jeżeli organizatorzy samorządowi mają problem z fizycznym zabezpieczeniem muzeów, Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów jest naturalnym ich sprzymierzeńcem i partnerem” – wyjaśnia. Na sprawy kultury w samorządach od początku ich działalności wydawane są najmniejsze środki – zostaje na nią 1-2% budżetu, jest w ogonie wszelkich wydatków.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>