Szlakami walki i buntu

18 czerwca w sobotę odbędą się obchody 111. rocznicy Powstania Łódzkiego – epizodu Rewolucji 1905 roku. Wydarzenie jest organizowane jest po raz czwarty przez łódzki Klub Krytyki Politycznej. „Nowy Obywatel” jest patronem medialnym święta.

obchody rewolucji big plakat kolor PNG

Informacja prasowa od organizatorów:

Planujemy pochód ulicą Piotrkowską z postojami na scenki artystyczne w wykonaniu Teatru CHOREA z towarzyszeniem Krakowskiego Chóru Rewolucyjnego oraz Warszawskiego Chóru „Warszawianka”. Elementy teatralne odnosić się będą do różnych aspektów Rewolucji 1905 roku: scenki „Farbiarnia” i „Tkalnia” przypomną warunki pracy i życia robotników; posłuchamy narady fabrykantów i dowiemy się, jaki mieli stosunek do rewolucji. Zobaczymy, jak mieszkańcy Łodzi odnosili się do prowokatorów, którzy próbowali wywołać pogrom Żydów. Spotkamy też chłopca o imieniu Julek, późniejszego poetę Juliana Tuwima, naocznego świadka walki barykadowej. Uczestnicy pochodu otrzymają śpiewniki, by wspólnie z chórami śpiewać rewolucyjne pieśni.

Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 19.05 na rogu ulic Rewolucji 1905 i Wschodniej – w miejscu, gdzie 111 lat temu stała barykada.

Dlaczego przypominamy Rewolucję 1905 roku? Jest to jedno z ważniejszych wydarzeń w historii Łodzi. W tym masowym zrywie społecznym i narodowym uczestniczyły dziesiątki tysięcy mieszkańców i mieszkanek. Łódź w latach 1905-1907 zasłynęła na całym świecie z bojowej postawy robotników i robotnic. Walczono nie tylko o zmiany polityczne, takie jak ustanowienie republiki demokratycznej, wolność słowa i wyznania czy zaprzestanie rusyfikacji. Demonstrowano i strajkowano domagając się godnych warunków pracy i życia. Żądania ekonomiczne zakładały m.in. skrócenie dnia pracy do 8 godzin, ubezpieczenie pracowników na wypadek starości (emerytura) – od nieszczęśliwych wypadków czy śmierci, ustanowienie pomocy lekarskiej dla pracowników i ich rodzin, a w końcu – możliwość zrzeszania się w związkach zawodowych, uzyskanie prawa do dwutygodniowego urlopu czy założenie bezpłatnych szkół początkowych dla dzieci.

Ponad podziałami walczyli wspólnie robotnicy różnych wyznań i narodowości – Niemcy, Polacy i Żydzi. W zrywie lat 1905-1907 wzięło udział trzech późniejszych prezydentów międzywojennej Łodzi: Aleksy Rżewski, Bronisław Ziemięcki i Jan Kwapiński. Bywały chwile, gdy w Łodzi panował strajk powszechny, stały wszystkie fabryki i sklepy, a ulicami szedł stutysięczny tłum.

Najważniejszym dla Łodzi wydarzeniem doby rewolucji jest z pewnością Powstanie Łódzkie, trwające od 22 do 24 czerwca. Wówczas sponiewierane masy ludności spontanicznie rzuciły się do walki z caratem – z wojskiem i policją. W mieście powstało ponad sto barykad. Dzielnie stawiano opór wrogowi, mimo jego znacznej przewagi liczebnej i technicznej. Walczono o wolność i godność. Istotnym impulsem do rozpoczęcia walk była wiadomość o śmierci robotników żydowskich, ranionych przez wojsko kilka dni wcześniej. Pogłoska mówiła, że władze pochowały ciała nocą w tajemnicy, bo obawiały się masowej demonstracji na pogrzebie. To wtedy robotnicy niemieccy, polscy i żydowscy wystąpili solidarnie. Tak walczyła wielokulturowa Łódź.

Opowieść o Rewolucji 1905 roku jest opowieścią o tym, jak społeczeństwo zdobywało prawa człowieka – prawa pracownicze, które dziś uznawane są za oczywiste. Wiemy, że świat nie stawał się sprawiedliwy sam z siebie. To ludzie i ich opór czyniły go lepszym.

Obchody 111. rocznicy Powstania Łódzkiego są objęte honorowym patronatem Prezydent Miasta Łodzi, Hanny Zdanowskiej. Inicjatywa jest elementem szerszego projektu pt. „Szlakami walki i buntu”, którego tytuł nawiązuje do wspomnień bojowca PPS Aleksego Rżewskiego, pierwszego prezydenta Łodzi w II RP. W ramach projektu powstanie też gra karciana o Rewolucji 1905 roku, której wydanie planujemy na koniec roku. Z okazji obchodów wydaliśmy także kolejny numer gazety historycznej „Łodzianka”.

Zadanie „Szlakami walki i buntu” jest realizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi.

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>