Edukacji na ratunek

Ostatnio w oA�wiacie dzieje siA� A?le. Zamykane sA� placA?wki, lekcewaA?one protesty uczniA?w i rodzicA?w, a jedyne plany rzA�du to likwidacja kolejnych szkA?A�, pogarszanie warunkA?w pracy nauczycieli oraz spychanie odpowiedzialnoA�ci na niedofinansowane samorzA�dy lokalne. W tej sytuacji ZwiA�zek Nauczycielstwa Polskiego przygotowaA� dokument o nazwie a�zPakt dla edukacjia�?. O jego zaA�oA?eniach i sytuacji w szkolnictwie rozmawiamy zA�MagdalenA� Kaszulanis, rzeczniczkA� prasowA� ZNP.

***

Czym jest a�zPakt dla edukacjia�??

Magdalena Kaszulanis: ZNP ogA�osiA� kilka dni temu ponad czterdziestostronicowy dokument o tej nazwie. Zawiera on ok. 50 rekomendacji majA�cych wedle zamierzeA� ZNP poprawiA� stan polskiej oA�wiaty. Te rekomendacje dotyczA� szeroko pojA�tej edukacji a�� od przedszkola, aA? po doktorat. PrzedstawiliA�my juA? a�zPakt…a�? minister edukacji oraz szefowi sejmowej komisji edukacji; zamierzamy go rA?wnieA? przesA�aA� do premiera, prezydenta, ministerstwa nauki oraz do wszystkich ugrupowaA� parlamentarnych. UwaA?amy bowiem, A?e ten dokument jest dobrym punktem wyjA�cia do dyskusji o przyszA�oA�ci polskiej oA�wiaty.

Jakie propozycje zawiera pakt?

M.K.: Pakt jest opracowany pod kA�tem czterech gA�A?wnych obszarA?w a�� kaA?dy jest najpierw przez nas zdiagnozowany, a nastA�pnie proponujemy konkretne rozwiA�zania. Pierwszy z nich dotyczy prowadzenia szkA?A� i placA?wek oA�wiatowych, drugi a�� sytuacji uczniA?w i wychowankA?w; trzeci a�� pracownikA?w oA�wiaty, czwarty zaA� a�� szkolnictwa wyA?szego i nauki. Chcemy, aby trzonem polskiej oA�wiaty byA�y publiczne szkoA�y i przedszkola prowadzone przez samorzA�dy. Proponujemy konkretne rozwiA�zania a�� wzmocnienie publicznej edukacji, m.in. poprzez powrA?cenie zapisu dajA�cego kuratorowi oA�wiaty decydujA�ce zdanie w sprawie likwidacji szkA?A�. DziA� to samorzA�d decyduje o zamkniA�ciu lub przekazaniu szkoA�y czy przedszkola innym podmiotom a�� chcemy, aby to kurator miaA� wiA�A?A�cA� opiniA�.

Proponujemy takA?e objA�cie przedszkoli subwencjA� oA�wiatowA�, co znalazA�o wyraz w naszej obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej. Postulujemy rA?wnieA?, aby w kaA?dej szkole byA�a biblioteka, stoA�A?wka i gabinet lekarski. Krytycznie odnosimy siA� do odpA�atnoA�ci za drugi kierunek studiA?w; uwaA?amy, A?e ksztaA�cenie na poziomie wyA?szym powinno byA� bezpA�atne.

W dokumencie postulujemy utrzymanie zapisA?w Karty Nauczyciela a�� tych, ktA?re dotyczA� zasad zatrudniania/zwalniania, urlopA?w i wynagrodzeA�.

Istnieje takA?e inna inicjatywa ZNP, zakA�adajA�ca rzeczywiste podliczenie czasu pracy nauczycieli.

M.K.: W przypadku statusu zawodowego nauczycieli proponujemy, aby doprecyzowano zasady zatrudniania nauczycieli w tych szkoA�ach, gdzie nie obowiA�zuje Karta Nauczyciela, czyli w szkoA�ach niepublicznych, prywatnych, stowarzyszeniowych. Tam nie ma A?adnych zasad i czA�sto nauczyciele zatrudniani sA� a�zna godzinya�? przez 10 miesiA�cy w roku. WA�aA�nie przed chwilA� dotarA�a do mnie informacja o szkole, prowadzonej przez stowarzyszenie z A?omA?y a�� nauczyciele sA� tam zatrudniani na godziny, a stawka wynosi 16 zA� za lekcjA�. Rynek pracy nauczycieli w szkoA�ach, gdzie nie obowiA�zuje Karta, jest rynkiem bardzo drapieA?nym. Dlatego teA? sugerujemy, aby status zawodowy nauczycieli i zasady ich zatrudniania, byA�y wszA�dzie precyzyjnie okreA�lone, a zapisy te miaA�yby byA� wiA�A?A�ce takA?e dla tych szkA?A�, gdzie nie obowiA�zuje Karta Nauczyciela.

W Pakcie mowa takA?e o decentralizacji szkolnictwa. Chcecie powstrzymaA� ten proces?

M.K.: Do ZwiA�zku trafia bardzo wiele spraw dotyczA�cych A�amania prawa przez organ prowadzA�cy, jakim jest samorzA�d. Okazuje siA�, A?e nawet jeA�li samorzA�d zA�amie prawo, to dziA� niewiele moA?na z tym zrobiA�, poniewaA? wojewodowie sprawdzajA� uchwaA�y samorzA�dA?w jedynie pod wzglA�dem formalnym a�� czy daty i procedury siA� zgadzajA� a�� natomiast nie oceniajA� treA�ci i przedmiotu tych uchwaA�. Czasem sA� one podejmowane niezgodnie z prawem. Trafia do nas bardzo wiele takich spraw. ZgA�aszaliA�my ten problem premierowi. Dlatego proponujemy, aby wiA�cej spraw byA�o regulowanych przez MEN i kuratorium oA�wiaty.

Czy pakt zawiera jakieA� rozwiA�zania, ktA?re ujednoliciA�yby poziom nauczania i wyrA?wnaA�y szanse edukacyjne?

M.K.: Proponujemy, aby awans zawodowy byA� elementem pracy nauczycieli w szkoA�ach niepublicznych i stowarzyszeniowych, poniewaA? szkoA�y te, szukajA�c oszczA�dnoA�ci, mogA� zatrudniaA� nauczycieli-staA?ystA?w, nie zaA� nauczycieli z wyA?szymi kwalifikacjami i doA�wiadczeniem. Mechanizmem wyrA?wnujA�cym szanse dzieci jest rA?wnieA? objA�cie przedszkoli subwencjA� oA�wiatowA� a�� w bogatych miastach, gdzie samorzA�dy majA� duA?e dochody, przedszkola istniejA�. Natomiast tam, gdzie dochody gmin sA� mniejsze, przedszkoli nie ma lub sA� one komercjalizowane czy prywatyzowane.

Czy jest juA? jakaA� reakcja na pakt ze strony rzA�du albo MEN-u?

M.K.: PrzekazaliA�my dokument ministerstwu edukacji; niestety nie mamy na razie A?adnej informacji z resortu, ale mamy nadziejA�, A?e bA�dzie okazja do rozmowy nt. Paktu i propozycji w nim zawartych. PoprosiliA�my szefa sejmowej komisji edukacji o zwoA�anie specjalnego posiedzenia komisji, ktA?re byA�oby poA�wiA�cone rekomendacjom ZNP. ChcielibyA�my w gronie posA�A?w, posA�anek, partnerA?w spoA�ecznych i ministerstwa edukacji porozmawiaA� o tych propozycjach.

Pakt powstaA� jako odpowiedA? ZNP na reformy podejmowane w ciA�gu ostatnich 10 lat w sektorze edukacji.

M.K.: ChcieliA�my przedstawiA� kompleksowA� propozycjA� zmian w edukacji. OA�wiata jest nieustannie przedmiotem reform a�� kaA?dy minister chce reformowaA�, poprawiA� edukacjA�; nie zawsze te zmiany sA� na lepsze. Bardzo krytycznie oceniamy zmiany dotyczA�ce nadzoru pedagogicznego, czyli ograniczenie roli kuratora oA�wiaty. Zwracamy takA?e uwagA� na problemy z kontrolowaniem jakoA�ci ksztaA�cenia w szkoA�ach.

KtA?re z wprowadzonych w ostatnich latach w sektorze edukacji zmian uwaA?acie PaA�stwo za najgorsze?

M.K.: OczywiA�cie oprA?cz osA�abienia pozycji kuratora powoA�ujemy siA� rA?wnieA? na pomysA� wprowadzenia gimnazjA?w. DziA� wydaje siA�, A?e likwidacja tych szkA?A� byA�aby bardzo trudna i wywoA�aA�aby spory chaos. Kiedy gimnazja byA�y wprowadzane, ostrzegaliA�my, A?e nie moA?na powoA�ywaA� nowego etapu ksztaA�cenia, przenosiA� uczniA?w ze szkoA�y podstawowej i kierowaA� ich do trzyletniego gimnazjum bez zagwarantowania odpowiednich warunkA?w. Tych warunkA?w zabrakA�o a�� mam tutaj na myA�li m.in. pomoc psychologiczno-pedagogicznA�. Gimnazja wymagajA� od nauczycieli bardzo duA?o pracy wychowawczej, dlatego powinni oni otrzymaA� dodatkowe wsparcie psychologiczno-pedagogiczne. W gimnazjach przez 5 dni w tygodniu powinni byA� dostA�pni specjaliA�ci, pomagajA�cy uczniom w trudnym okresie dorastania.

Jak inne zwiA�zki odniosA�y siA� do Paktu? Czy miaA�a miejsce jakaA� wspA?A�praca w tej dziedzinie?

M.K.: Nie dostaliA�my jeszcze odpowiedzi od dwA?ch pozostaA�ych zwiA�zkA?w dziaA�ajA�cych w oA�wiacie, czyli SolidarnoA�ci i Forum ZwiA�zkA?w Zawodowych, ale liczymy na ich udziaA� w tej dyskusji, nie zamykamy siA� we wA�asnym gronie. Pakt powstaA� w wyniku wielu rozmA?w, debat, w ktA?rych udziaA� brali zwiA�zkowcy, specjaliA�ci, pracownicy merytoryczni, akademiccy. Ale nie chcemy ograniczaA� dyskusji do wA�asnego grona.

Pakt jest dostA�pny na stronie internetowej ZNP. Czy obywatele, ktA?rzy zapoznali siA� z nim, majA� jakieA� moA?liwoA�ci, aby wesprzeA� ZwiA�zek w jego postulatach?

M.K.: Zapraszamy do wyraA?ania swojego zdania a�� zgA�aszania nowych propozycji e-mailowo (znp@znp.edu.pl) albo telefonicznie, dzwoniA�c do ZarzA�du GA�A?wnego lub do OkrA�gA?w ZNP. PojawiA�y siA� juA? pierwsze gA�osy a�� dzwoniA� do nas samorzA�dowcy, majA� sporo uwag. ChcielibyA�my, A?eby ta dyskusja o edukacji, o jej ksztaA�cie, roli publicznych szkA?A�, roli samorzA�dA?w, kuratorA?w oA�wiaty i MEN, przeniosA�a siA� rA?wnieA? na poziom komisji wspA?lnej rzA�du i samorzA�du. Chcemy zaproponowaA�, aby z samorzA�dami, ktA?re sA� odpowiedzialne za edukacjA� na swoim terenie, rozmawiaA� o pakcie w ramach tej komisji.

A czy zwykli obywatele mogliby wywieraA� jakieA� naciski na MEN?

M.K.: OczywiA�cie moA?na kontaktowaA� siA� z MEN i przesyA�aA� swoje opinie na temat paktu. Dzisiaj ten nasz kontakt ze zwykA�ymi obywatelami a�� uczniami, rodzicami a�� jest bardzo intensywny. Dotyczy on w mniejszym stopniu Paktu, w wiA�kszym zaA� likwidacji szkA?A� i przedszkoli. Bardzo wiele organizacji lokalnych wA�A�cza siA� w obronA� likwidowanych placA?wek i wspA?A�pracuje z nauczycielami oraz z ZNP. Tych przykA�adA?w mamy bardzo duA?o, te kontakty i wspA?A�pracA� bardzo sobie cenimy i zachA�camy zarA?wno rodzicA?w, jak i nauczycieli do tworzenia takich platform wspA?A�pracy, porozumienia a�� do A�A�czenia siA� i wyraA?ania na poziomie lokalnym swoich oczekiwaA� i dA�A?eA�, docierania do osA?b, ktA?re na szczeblu samorzA�du decydujA� o szkoA�ach i przedszkolach.

DziA�kujA� za rozmowA�.

RozmawiaA� Konrad Malec, 30 stycznia 2012 r.

Jedna odpowiedź na „Edukacji na ratunek

  1. nauczyciel pisze:

    Ministerstwo wojny ( zwane ministerstwem obrony narodowej) postanowilo kupic sobie 611 bomb burzacych bunkry. Szkoda za tak malo bo szkol jest wiecej – przynajmniej 1500 do zamkniecia i nie wiadomo dlaczego az 500kg-owe bo na szkole tysiaclatke wystarczy ze 2 kilo.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>