Jubileusz

Nasze pismo ma już 25 lat! Zapraszamy na imprezę jubileuszową w dniach 20–22 marca 2026 roku w Katowicach. Zachęcamy także do zakupu w przedsprzedaży unikatowego jubileuszowego numeru naszego pisma.

Na przełomie lat 2000 i 2001 ukazał się pierwszy numer pisma „Obywatel”, które istniało następnie przez ponad dekadę. Później, po pewnej zmianie formuły, ale z zachowaniem sporej części kadr i dotychczasowej tożsamości, zaczęliśmy w jego miejsce wydawać „Nowego Obywatela”. Teraz będziemy świętować ćwierćwiecze istnienia pism(a). Zapraszamy Was do wspólnej celebracji tej niebłahej rocznicy! Potrzebujemy także Waszego wsparcia.

Już 20–22 marca 2026 roku w Katowicach odbędzie się impreza jubileuszowa – trzy dni wspomnień, debat, prezentacji, wizji i sporów o Polskę lepszą i bardziej sprawiedliwą. Zapraszamy wszystkich czytelników, sympatyków i współpracowników! Zachęcamy do rezerwowania wejściówek i do wsparcia tej imprezy: https://zrzutka.pl/56cgm3

Zapraszamy wszystkich czytelników, sympatyków i współpracowników!

Szczegółowy program imprezy znajduje się poniżej.

Z kolei na początku kwietnia ukaże się specjalny numer „Nowego Obywatela” – też jubileuszowy, bo setny. Będzie on miał premierę na katowickiej imprezie jubileuszowej, a reszta nakładu trafi do sprzedaży wysyłkowej. Numer 100 naszego pisma będzie zawierał wybór najważniejszych tekstów z „Obywatela”, czyli z pierwszych dziesięciu lat naszych działań. To teksty wydane dawno temu i w niewielkim nakładzie, dzisiaj już właściwie niedostępne. W przeciwieństwie do wszystkich numerów „Nowego Obywatela”, które po wyprzedaniu nakładów wciąż są dostępne w wersji cyfrowej, pierwsza dekada naszej działalności nie została zdigitalizowana. Kto nas wtedy nie znał lub był za młody na takie treści, teraz będzie miał okazję poznać swoiste the best of dawnych tekstów.

Numer specjalny to 450 stron, które pokażą, jak wiele ważnych treści opublikowaliśmy i jak wiele z nich wyprzedziło o lata, a nawet dekady inne środowiska intelektualne i obecne trendy. W jubileuszowym wydawnictwie znajdziesz teksty ponadczasowe, których znaczenie możemy ocenić dziś, bo sygnalizowane przez nas problemy widać po latach jak na dłoni. Ponieważ pamięć ludzka jest zawodna, to nawet sami – przygotowując tę publikację – pocieraliśmy oczy ze zdumienia widząc, w którym roku pisaliśmy o takich tematach jak np. negatywne skutki neoliberalizmu, transport zbiorowy, niezależność energetyczna od Rosji, konieczność polityki socjalnej, dewastacja systemu ochrony zdrowia, obrona wsi i rolnictwa, planowanie przestrzenne, wspieranie praw pracowniczych, nierówności regionalne i zapaść prowincji, polityka mieszkaniowa, krytyka rozmaitych patologii (to u nas ukazał się np. pierwszy w Polsce tekst o przestępczym procederze warszawskiej „reprywatyzacji”) i wiele innych. Mało kto wtedy pisał o tym w ogóle, a jeszcze mniejszej liczbie osób i inicjatyw starczyło zapału i odwagi na dłużej. Za to w ostatnich latach obrodziło ludźmi, którzy zachowują się jak znawcy czy odkrywcy takich tematów, ale przez długie lata nic o tym nie świadczyło.

Nakład numeru 100 jest ograniczony, a on sam będzie w sprzedaży tylko u nas (niedostępny w Empikach), nie będzie go też, ze względu na objętość i cenę, obejmowała prenumerata zwykła. Jeśli chcesz mieć pewność, że go otrzymasz, kup numer w przedsprzedaży: https://zrzutka.pl/56cgm3

Od ćwierćwiecza propagujemy wizję, w której państwo, społeczeństwo i kultura zorganizowane są wokół idei sprawiedliwości społecznej i troski o słabszych. Głównym nośnikiem naszych idei jest czasopismo założone w roku 2000. Od tamtej pory opublikowaliśmy setki tekstów i ogromną dawkę informacji na wiele tematów, nierzadko nieobecnych w debacie publicznej. Pokazujemy prospołeczne rozwiązania, sięgamy do najlepszych tradycji samoorganizacji i gospodarki społecznej, diagnozujemy cywilizacyjne problemy, wsadzamy kij w mrowisko, głosząc idee niepopularne, które po latach okazują się awangardowe i pionierskie.

Dołącz do nas podczas obchodów 25-lecia pisma i wspomóż organizację jubileuszu. Zarezerwuj miejsce w urodzinowym Festiwalu Obywatela albo kup unikalne wydawnictwo. Liczba wolnych miejsc jest ograniczona, nie zwlekaj: https://zrzutka.pl/56cgm3

Jeśli współtworzyłeś/współtworzyłaś z nami Magazyn Obywatel, Nowego Obywatela lub inne inicjatywy Stowarzyszenia Obywatele Obywatelom, to nie możesz przegapić tej imprezy. Jubileusz pisma to znacznie więcej niż spotkanie klasowe po latach. Łączyły nas idee, emocje, wspólna walka, wspólnie wylane „krew, pot i łzy” w imię lepszej, bardziej sprawiedliwej Polski. Co się udało osiągnąć, z czego możemy być dumni, co poszło inaczej niż mogliśmy się spodziewać? Spotkajmy się po latach, żeby wspólnie powspominać przeszłość, ale także porozmawiać i pomarzyć o lepszej przyszłości – jeśli już nie dla nas, to dla przyszłych pokoleń!

Program jubileuszu:

Spotykamy się w piątek i w sobotę w sali konferencyjnej Biuro Centrum w biurowcu Katowickiego Węglokoksu, ul. Adama Mickiewicza 29, 40-085 Katowice, I piętro. Program i miejsce spotkania niedzielnego znajdziesz poniżej.

https://maps.app.goo.gl/q2cUQr4CRAVZoyGV7

20 marca (piątek):
godz. 18-20 – Ćwierć wieku za nami – o długich latach edycji „Obywatela” i „Nowego Obywatela” w pytaniach, odpowiedziach, wspomnieniach, pokazach archiwalnych filmów, nagrań itp. – Remigiusz Okraska, Szymon Surmacz
Po godz. 20 – nieformalna impreza integracyjna

21 marca (sobota): [UWAGA: w sobotnim programie prawdopodobnie wezmą udział jeszcze 2-3 dodatkowe osoby, program będzie aktualizowany]

Godz. 11-13 – debata „Czy lewica ma jeszcze sens?”
Udział wezmą:
• Paulina Matysiak – lewicowa posłanka z Kutna.
• Barbara Słania – socjolożka, członkini partii Razem od 2015, działaczka tej partii na Górnym Śląsku i w Zagłębiu
• Dawid Kujawa – lewicowy krytyk literacki, autor książki „W myśl praw geometrii. Jak lewica przestała się martwić i pokochała logikę towarową”.
• Rafał Woś – dziennikarz, publicysta społeczno-ekonomiczny, autor kilku książek o lewicowej wymowie, zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika Solidarność”.
• Jarosław Niemiec – elektromonter, wieloletni działacz społeczny, przewodniczący struktur Związku Zawodowego „Przeróbka” w kopalni Bogdanka.

Godz. 13:00-15:00 – debata „Praca i wyzysk naszych czasów”
Udział wezmą:

• Katarzyna Jamróz – przewodnicząca związku zawodowego Sierpień ’80 w zakładzie Valeo w Chrzanowie, liderka niedawnego strajku w zakładach Valeo.
• Danuta Kędzierska – certyfikowany audytor socjalny, zajmuje się badaniem przestrzegania praw człowieka w prywatnych zakładach pracy w Polsce i zagranicą.
• Magdalena Malinowska – działaczka OZZ Inicjatywa Pracownicza, od 11 lat pracuje w magazynach Amazon, społeczna inspektorka pracy, jedna z inicjatorek Amazon Workers International.
• prof. Anna Musiała – profesor nauk prawnych, specjalistka w zakresie prawa pracy, autorka kilku książek poświęconych krytyce liberalnej wizji traktowania pracowników.
• Michał Lewandowski – wieloletni działacz związkowy, obecnie przewodniczący związku zawodowego OPZZ Konfederacja Pracy.
• Roman Rostek – konsultant ds. komunikacji i zarządzania, szczególnie zainteresowany wpływem zmian technologicznych (w tym AI) na świat pracy.

Godz. 15:00-17:00 – debata „Populizm dzisiaj – problem, rozwiązanie czy przejaw rozpadu społeczeństwa”
Udział wezmą:
• prof. Małgorzata Jacyno – dr hab. nauk społecznych, profesor Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
• Kacper Kita – publicysta, redaktor portalu Nowy Ład, autor książek o francuskich prawicowych populistach.
• Michał Rydlewski – doktor habilitowany, etnolog, filozof, literaturoznawca, autor książek i tekstów m.in. o pogardzie elit wobec ludu i o liberalnej „chamofobii”.
• Wawrzyniec Rymkiewicz – filozof, doktor habilitowany, redaktor naczelny pisma „Kronos”.
• Jan Śpiewak – aktywista, zwalcza i nagłaśnia elitarne przekręty słowem i czynem, autor kilku książek na ten temat.

Godz. 17-19 – debata „Polska B dzisiaj i jutro”
Udział wezmą:
• Magdalena Okraska – pracownica socjalna w Cieszynie, redaktorka „Nowego Obywatela”, autorka dwóch książek o Polsce B przeoranej przez liberalną „transformację”.
• Jacenty Dędek – fotograf, dokumentalista, autor m.in. wieloletniego projektu „Portret Prowincji” (i albumu o tym samym tytule) dokumentującego realia małych miejscowości oraz „Credo / 42-200” dokumentującego jego rodzinną Częstochowę.
• Kacper Leśniewicz – dziennikarz, autor wielu tekstów o Polsce B, w 2019 r. nominowany do Nagrody Grand Press za tekst „Elity patrzą na wieś”, pisze doktorat o granicach symbolicznych klasy ludowej w Polsce.
• Szymon Surmacz – współzałożyciel „Obywatela”, członek redakcji „Nowego Obywatela”, od 2012 mieszka w niewielkiej gminie Leśna, od 8 lat jest jej burmistrzem.
• Karol Trammer – redaktor naczelny pisma „Z Biegiem Szyn”, jeden z prekursorów nagłaśniania problemu wykluczenia transportowego prowincji, autor dwóch książek o kolei w Polsce.

Godz. 19-21 – debata „Co z tą cywilizacją? – o wyzwaniach i zagrożeniach teraz i w przyszłości”
Udział wezmą:
• Prof. Monika Kostera – socjolożka, specjalistka ds. nauk o zarządzaniu, autorka wielu tekstów i książek analizujących u krytykujących wpływ neoliberalnego kapitalizmu na społeczeństwo i jednostki.
• Gabriela Lisowska – publicystka, autorka projektu Paryżewo, założycielka i redaktor naczelna kwartalnika kulturalnego „Paryżewo”, prowadzi podcast TW: Lisowska.
• Mateusz Piotrowski – działacz społeczny i ekologiczny, współtwórca inicjatywy Pacjent Europa, autor licznych tekstów o współczesnych problemach społeczno-cywilizacyjnych.
• Radosław Stupak – ma doktorat z psychologii, naukowo zajmuje się szeroko rozumianym zdrowiem psychicznym oraz jego uwarunkowaniami społecznymi i kulturowymi.
• Piotr Trudnowski – analityk i komentator wielu współczesnych zjawisk i problemów, w latach 2018-2023 prezes Klubu Jagiellońskiego.

Od godz. 21.30 nieformalna impreza integracyjna w Pubie Hospoda, ul. Gliwicka 6, Katowice

22 marca (niedziela):

Laboratorium zmian społecznych

Godz. 11:00-15:00
Miejsce: Kato Science Corner x MetroLab GZM
Młyńska 2, 40-098 Katowice

Czujesz, że samo czytanie, słuchanie i komentowanie to za mało?
Chcesz przejść od rozmów do realnego działania? Zapraszamy do udziału w panelu dyskusyjno-warsztatowym „Laboratorium zmian społecznych” – przestrzeni spotkania ludzi, którzy chcą nie tylko analizować rzeczywistość, ale także ją współtworzyć.

Podczas warsztatu przyjrzymy się praktycznym aspektom samoorganizacji społecznej. Porozmawiamy o różnych formach działalności – od klubów, drużyn i stowarzyszeń, przez związki zawodowe i samorządy, po ruchy społeczne, komitety i partie. Zastanowimy się, co je łączy, jakie wartości stoją u ich podstaw i jak skutecznie budować zaangażowaną wspólnotę.

To propozycja przede wszystkim dla czytelników „Nowego Obywatela” oraz wszystkich, którzy chcą:

• dowiedzieć się, jak i z kim warto działać,
• zdobyć praktyczną wiedzę o tworzeniu inicjatyw społecznych,
• założyć własną organizację, związek zawodowy czy komitet,
• budować sieci współpracy oparte na solidarności i wartościach egalitarnych,
• poznać ludzi, którzy – tak jak Ty – chcą działać.

To przestrzeń wymiany doświadczeń, inspiracji i konkretnych narzędzi. Warsztat poprowadzą praktycy – osoby, które mają za sobą realne doświadczenie organizowania ludzi i inicjatyw społecznych.

Jeśli chcesz przestać stać z boku i zacząć współtworzyć zmianę – dołącz do nas.

Spotkanie poprowadzą:

Szymon Surmacz, współzałożyciel „Nowego Obywatela”, od 30 lat współtwórca organizacji społecznych, ruchów miejskich, działacz Odnowy Wsi Dolnośląskiej, od 7 lat burmistrz gminy Leśna.
Jarosław Niemiec, elektromonter, wieloletni działacz społeczny, przewodniczący struktur Związku Zawodowego „Przeróbka” w kopalni Bogdanka.
Pola Matysiak – lewicowa posłanka z Kutna, po rozstaniu z partią Razem jest na etapie budowania własnej drużyny.
Norbert Ciszek – koordynator działalności wrocławskiego klubu DLR, debiutant w obszarze samoorganizacji społecznej.
Martyna Banasiak – działaczka partii Razem i aktywistka miejska. Angażuje się w sprawy Katowic, rozwój demokracji lokalnej, prawa pracownicze oraz ochronę środowiska.
Artur Pankiewicz

Liczba zaproszeń na jubileusz jest ograniczona wielkością sali. Jeśli chcesz mieć pewność, że weźmiesz udział w spotkaniu urodzinowym, zarezerwuj miejsce już dziś!

Dlaczego zbieramy pieniądze? Bo ich nie mamy. „Obywatel” i „Nowy Obywatel” to zawsze były inicjatywy niezamożne. Bazowały w znacznej mierze na pracy społecznej, po godzinach, a ich budżety były i do dzisiaj są mizerne na tle rozmaitych innych niewielkich czasopism o podobnym zasięgu. Nie stoją za nami bogaci, nie dostajemy uznaniowych pieniędzy od biznesu, polityków, zagranicznych czy krajowych fundacji itp. Środki, które my mamy na rok, inne podobne pisma wydają w miesiąc. „Nowy Obywatel” to jedno z niewielu małych pism, które w całości utrzymuje się ze sprzedaży i darowizn sympatyków.

Partnerem imprezy jest związek zawodowy OPZZ Konfederacja Pracy

Patronat medialny: Tygodnik Solidarność

Patronat medialny: Klub Jagielloński