Na bA�A�dnych torach

Poczta Polska wchodzi w decydujA�cA� fazA� ograniczania sieci swoich placA?wek. Nad urzA�dy pocztowe na wsi oraz w maA�ych miastach a�� czA�sto stanowiA�ce ostatni przyczA?A�ek struktur paA�stwowych na prowincji a�� nadchodzi fala przeksztaA�ceA�. W najlepszym razie stajA� siA� one filiami urzA�dA?w z wiA�kszych oA�rodkA?w. Co najmniej tysiA�c placA?wek ma zostaA� zastA�pionych agencjami pocztowymi, czyli prywatnymi firmami dziaA�ajA�cymi w imieniu Poczty Polskiej. Tak filie, jak i agencje A�wiadczA� zwykle mniejszy zakres usA�ug niA? urzA�dy pocztowe (np. nie przyjmujA� ciA�A?szych paczek). Ponadto sA� zwykle znacznie krA?cej czynne a�� istniejA� w Polsce placA?wki pocztowe czynne zaledwie jednA� godzinA� dziennie (np. filia w Zawykach na Podlasiu w godz. 13.00-14.00, filia w Zalasowej w MaA�opolsce w godz. 10.00-11.00 czy filia w DomisA�awiu na Pomorzu w godz. 8.45-9.45).

Pocztowi reformatorzy zapewniajA�, A?e przeksztaA�cenia bA�dA� polegaA� wyA�A�cznie na zamianie urzA�dA?w w filie i agencje, a nie caA�kowitych likwidacjach. Prawda jest jednak taka, A?e rzA�d zaakceptowaA� juA? zmiany w przepisach, ktA?re pozwolA� na zmniejszenie minimalnej liczby placA?wek pocztowych, czyli ograniczenie jedynego mechanizmu w jakikolwiek sposA?b gwarantujA�cego powszechny dostA�p do usA�ug pocztowych. DziA� od Poczty Polskiej wymaga siA� utrzymywania 8240 placA?wek w caA�ym kraju (w miastach: jedna placA?wka na 7 tys. mieszkaA�cA?w, na wsi: jedna placA?wka na 85 km2). Zmiany, ktA?re majA� wejA�A� w A?ycie w 2012 r., umoA?liwiA� zredukowanie sieci pocztowej o 1,5 tys. placA?wek!

Obecne plany przeksztaA�ceA� w filie i agencje w rzeczywistoA�ci stanowiA� wiA�c forpocztA� zupeA�nego wycofania siA� Poczty Polskiej z obsA�ugi a�zprowincjia�?. JuA? dziA� publiczny operator pocztowy obszar ten traktuje po macoszemu. Wiele placA?wek wliczanych do obowiA�zkowej sieci 8240 punktA?w pocztowych w rzeczywistoA�ci jest a�zzawieszonycha�?. PrzykA�adowo, na terenie koszaliA�skiego oddziaA�u rejonowego poczty obecnie zawieszona jest dziaA�alnoA�A� 11 placA?wek, podobnie na terenie oddziaA�u w BiaA�ej Podlaskiej, zaA� na terenie oddziaA�u kieleckiego zawieszonych jest 8 placA?wek. WystA�pujA�cy w kaA?dym niemal oddziale rejonowym problem zawieszania placA?wek dotyczy przede wszystkim agencji pocztowych a�� ajenci rezygnujA� z obsA�ugi prowadzonych punktA?w albo Poczta Polska nie jest w stanie porozumieA� siA� z zewnA�trznymi partnerami w kwestii warunkA?w umA?w ajencyjnych. To pokazuje, jaka czeka nas rzeczywistoA�A� po przeksztaA�ceniu tysiA�cy urzA�dA?w pocztowych w a�zelastycznea�? agencje pocztowe.

Faza a�zreforma�?, w ktA?rA� wA�aA�nie wchodzi Poczta Polska, niebezpiecznie przypomina przeksztaA�cenia dokonane w ciA�gu ostatnich kilkunastu lat na kolei. Polska sieA� kolejowa skurczyA�a siA� o ponad jednA� czwartA� a�� w 1990 r. eksploatowano 26,2 tys. km sieci, by do 2008 r. skrA?ciA� jA� do 19,6 tys. km (dane z raportA?w Eurostatu). Dodajmy, A?e codzienny ruch pasaA?erski obecnie prowadzony jest na zaledwie 13,3 tys. km sieci kolejowej. Kolej w wyniku rezygnacji z obsA�ugi linii przynoszA�cych najsA�absze wyniki finansowe przestaA�a byA� powszechnym, ogA?lnokrajowym systemem transportu. W powiatach, do ktA?rych w ogA?le nie docierajA� pociA�gi pasaA?erskie, mieszkajA� 3 mln obywateli.

Ograniczanie sieci lokalnych poA�A�czeA� spowodowaA�o zmniejszenie potokA?w pasaA?erskich na gA�A?wnych liniach kolejowych. Zasadniczym efektem prowadzonej przez ostatnich kilkanaA�cie lat a�zreformya�? likwidujA�cej nierentowne poA�A�czenia byA� dramatyczny spadek liczby klientA?w kolei. WedA�ug danych miA�dzynarodowej unii kolei UIC, w 1990 r. z usA�ug kolei skorzystaA�o 766 mln pasaA?erA?w, a w 2009 r. a�� zaledwie 211 mln. Jak widaA�, liczba podrA?A?ujA�cych tym A�rodkiem transportu spadA�a w Polsce o prawie 75%. Przy takim spadku liczby klientA?w i udziaA�u kolei w rynku transportowym przewoA?nicy nie mogli wyjA�A� z problemA?w finansowych. I rzeczywiA�cie, po dziA� dzieA� wciA�A? sA�yszymy o dA�ugach i milionowych stratach notowanych przez spA?A�ki kolejowe.

Na bA�A�dnA� drogA� kolejowych a�zreforma�? wkracza obecnie Poczta Polska. Tak jak kolej odciA�A�a siA� od caA�ych regionA?w, tak publiczny operator pocztowy wkrA?tce bA�dzie mA?gA� zlikwidowaA� 1,5 tys. swoich placA?wek w Polsce powiatowej. Tak jak kolej na wciA�A? czynnych liniach zmniejszaA�a liczbA� poA�A�czeA� do jednego-dwA?ch na dobA�, zniechA�cajA�c do korzystania ze swoich usA�ug nawet najwierniejszych klientA?w, tak Poczta otwiera swoje mniejsze placA?wki na zaledwie godzinA� dziennie. Tak jak kolej, chcA�c spijaA� A�mietankA� z rynku transportowego, ograniczyA�a siA� do obsA�ugi gA�A?wnych tras, tak publiczna poczta skupia siA� na obsA�udze strumieni przesyA�ek w ramach najwiA�kszych aglomeracji. W efekcie tych zmian Poczta Polska a�� tak jak staA�o siA� to z kolejA� a�� straci swA?j powszechny, ogA?lnokrajowy zasiA�g. I wraz z nim przychody od milionA?w klientA?w.

Karol Trammer

(ur. 1985) – redaktor naczelny niezależnego dwumiesięcznika „Z Biegiem Szyn”, poświęconego kolei na Mazowszu (internetowe archiwum periodyku – www.zbs.net.pl). Jego teksty i komentarze na temat transportu publicznego ukazywały się na łamach m.in. „Techniki Transportu Szynowego”, „Świata Kolei”, „Krytyki Politycznej”, „Przeglądu”, „Gazety Wyborczej”, „Dziennika Gazety Prawnej”, „Wprost”, „Rzeczpospolitej”, „Gazety Polskiej Codziennie”, „Niedzieli”, „Wspólnoty”, biuletynu Biura Analiz Sejmowych „Infos”. Absolwent Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, praca licencjacka „Regionalizacja kolei. Kierunki reformy kolei regionalnych w Polsce” (2007), praca magisterska „Stacja Włoszczowa Północ. Studium lobbingu i rozwoju lokalnego” (2010). Przeciwnik „reformowania” transportu publicznego poprzez likwidację połączeń. Mieszka w Warszawie. Nie posiada prawa jazdy. Stały współpracownik „Nowego Obywatela”.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>